Muzeum Ziemi Chełmskiej
Jerzy Duda Gracz -
W trakcie zwiedzania miasta można wydatnie rozszerzyć wiedzę na temat historii Chełma i ziemi chełmskiej odwiedzając MUZEUM ZIEMI CHEŁMSKIEJ. Ta zasłużona placówka wywodzi swoją historię od Muzeum Ziemi Chełmskiej, powstałego w 1919 r. przy Gimnazjum Państwowym im. Stefana Czarnieckiego z inicjatywy dyrektora tej placówki i zasłużonego działacza społecznego Wiktora Ambroziewicza. Podstawą zbiorów powołanej za zgodą władz państwowych placówki były ocalałe eksponaty funkcjonującego od 1879 r. rosyjskiego Muzeum Cerkiewno-Archeologicznego, instytucji powołanej w celach rusyfikacji ziemi chełmskiej, bowiem gromadzone w nim materiały miały udowodnić odwieczny związek Chełma z Rusią i prawosławiem. Formalnie Muzeum podlegało Prawosławnemu Bractwu Bogurodzicy, kierowanemu przez znanego z antypolskiej postawy biskupa Eulogiusza.

Po wybuchu I wojny światowej i ewakuacji rosyjskich instytucji, Muzeum uległo likwidacji, a większość eksponatów wywiezione w głąb Rosji. Działającym w okresie międzywojennym Muzeum Ziemi Chełmskiej opiekowali się głównie nauczyciele. Szczególne zasługi w porządkowaniu i gromadzeniu zbiorów obok Wiktora Ambroziewicza wnieśli: Jadwiga Graff-Chrząszczęwska, Jadwiga Jędrzejewska-Sowińska, Kazimierz Janczykowski i Marian Jumborski. Dzięki ich zaangażowaniu zgromadzono bogate zbiory eksponatów archeologicznych, historycznych, etnograficznych i przyrodniczych.

Najcenniejszym zabytkiem był grób neolityczny, odkryty w 1934 r. w Poniatówce, miejscowości w okolicach Wojsławic. Niestety większość zbiorów została rozgrabiona lub zniszczona w okresie II wojny światowej. Po zakończeniu działań wojennych przystąpiono do odbudowy Muzeum, które początkowo funkcjonowało w ramach dawnych struktur organizacyjnych. W 1949 r. placówka została upaństwowiona. Organizatorem i kustoszem nowego Muzeum został Kazimierz Janczykowski. Początkowo obiekt funkcjonował jako oddział Muzeum Okręgowego w Lublinie, jednak po utworzeniu województwa chełmskiego, został samodzielnym Muzeum Okręgowym. Po reformie administracyjnej w 1999 r. nosiło nazwę Muzeum Chełmskie. Od roku 2009  funkcjonuje pod nazwą  Muzeum Ziemi Chełmskiej im.  Wiktora Ambroziewicza jako Samorządowa Instytucja   Kultury Miasta Chełm.    

 Obok przekształceń instytucjonalnych, Muzeum w okresie powojennym gromadziło coraz bardziej liczne zbiory. Na potrzeby magazynowania i eksponowania nowych nabytków placówce przekazano kilka budynków na terenie miasta.


Zbiory Muzeum obejmują ponad 20 tysięcy eksponatów podzielonych na działy merytoryczne mieszczące się w czterech budynkach. Niezwykle interesująca jest kolekcja numizmatów a także polskiego malarstwa portretowego z XIX wieku. To głównie portrety osób związanych z ziemią chełmską.

Ważnym i chętnie oglądanym działem jest etnografia, prezentująca m.in. wyroby rzemiosła artystycznego twórców regionu chełmskiego.

W ramach Muzeum Ziemi Chełmskiej funkcjonuje GALERIA 72, gromadząca nowoczesne malarstwo konstruktywistyczne, operujące wyrafinowaną metaforą i abstrakcją geometryczną. Zbiory chełmskie z zakresu tej hermetycznej i wyjątkowej sztuki należą do największych w Europie.



logo całe.jpg
Muzeum  Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza
ul. Lubelska 55
tel.  82 565 26 93, fax. 82 564 05 70
e-mail:
muzeum.chelm@wp.pl
www.mzch.pl 

Dział Historii, Przyrody i Edukacji. - budynek przy ulicy Lubelskiej 57
(dawny zespół kamieniczek mieszczańskich z połowy XIX wieku)
tel.  82 565-30-35
wystawy stałe: historyczna, przyrodnicza.

Dział Sztuki Współczesnej i Galeria 72, dyrekcja - budynek przy ulicy Lubelskiej 55
(dawne Kolegium Pijarów z i połowy XVIII w.) -
tel. 82 565-26-93,  564-05-70
wystawa stała: sztuki współczesnej oraz wystawy czasowe.

 

 

Dział Sztuki Ziemi Chełmskiej  - budynek przy ulicy Świętego Mikołaja 4
(dawny kościół unicki p.w. św. Mikołaja)
tel. 82 565-59-58.
wystawy czasowe: sztuki dawnej, sala koncertowa.

Dział Archeologii i Etnografii - budynek przy ulicy Lubelskiej 56a
(dawna drukarnia "Zwierciadło") -
tel. 82 564-01-01
wystawy czasowe: archeologiczne i etnograficzne.

Godziny otwarcia muzeum dla zwiedzających
poniedziałek: nieczynne 
wtorek - piatek: 10.00 - 16.00
sobota - niedziela: 12.00 - 16.00
w czwartki na wystawy stałe wstęp bezpłatny 

 

Cennik opłat>> 
 

W czwartki na wystawy stałe wstęp bezpłatny. 
 

                     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                           Wystawy czasowe  

 

ZE SZTUKĄ PRZEZ ŻYCIE TWÓRCZOŚĆ STANISŁAWY I WALERIANY MĄKÓW (do 20 lipca 2017 roku),
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej, ul.Lubelska 56A.
LILIANA MICHALSKA - RYSUNEK - MALARSTWO - GRAFIKA   (do maja 2017 roku),
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej, ul. Lubelska 57.
ŻYCIE CODZIENNE
KULTURA I SZTUKA LUDÓW AFRYKI ZACHODNIEJ  (do czerwca 2017 roku),
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej, ul.Lubelska 57.
 

  

                                                                             Wystawy stałe

 

POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI. DZIEJE TRADYCYJNEJ KULTURY REGIONU CHEŁMSKIEGO
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej ul. Lubelska 56A
SZTUKA  SOCREALIZMU
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej ul. Lubelska 56A
DZIEJE CHEŁMA I REGIONU  1392-1944
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej ul. Lubelska 57
POLSKA SZTUKA WSPÓŁCZESNA
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej ul. Lubelska 55
OSOBLIWOŚCI PRZYRODNICZE LUBELSZCZYZNY
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskie ul. Lubelska 57
CHEŁMSKA BEZPIEKA I JEJ OFIARY
Miejsce: ul. Reformacka 27
TRADYCJE KOLEJOWE CHEŁMA 
Dworzec Główny PKP w Chełmie ul. Kolejowa 89  

Więcej informacji o wystawach>>