Figura NMP Immaculaty odnowiona Drukuj

W sierpniu 2010 r. zakończona została konserwacja zabytkowego pomnika Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej (Madonna Immaculata) u zbiegu ulic: Reformackiej i Podwalnej w Chełmie, którą poprzedziło uporządkowanie i nowe zaaranżowanie jego najbliższego otoczenia. Prawie 155-letnie eksponowanie zabytku w skrajnie niekorzystnych warunkach atmosferycznych sprawiło, że w chwili przystąpienia do prac konserwatorskich jego wygląd i stan zachowania odbiegał zasadniczo od pierwotnego.

 

Pomnik upamiętnia ogłoszenie przez papieża Piusa IX dogmatu wiary Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.

Dogmat ten wprowadzono konstytucją apostolską „Ineffabilis Deus” 8 grudnia 1854 r. Orzeczenie dogmatyczne orzekało i określało, że „nauka, która utrzymuje, iż Najświętsza Maryja Panna od pierwszej chwili swojego poczęcia – mocą szczególnej łaski i przywileju wszechmogącego Boga oraz ze względu na przewidywane zasługi Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego – została zachowana wolna od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego, jest prawdą przez Boga objawioną i dlatego wszyscy wierni powinni w nią wytrwale i bez wahania wierzyć”.

Pomnik Madonny Immaculaty został wzniesiony w 1856 r. staraniem oo. reformatów z pobliskiego klasztoru Reformatów.

Wykuty w kamieniu (wapień) pomnik ustawiono poza murami klasztoru na niewielkim kopcu o średnicy u podstawy 12 m i wysokości około 1,5 m. Figurę Madonny Immaculaty umieszczono na wysokiej, kanelowanej kolumnie korynckiej z kapitelem, ustawionej na czworobocznym cokole, który obiegają dwa rzędy schodów. Na czterech ścianach cokołu rozmieszczono napisy:

-         Si volueritis, / et audieritis me, / bona terrae / comedetis / Is. cap. I” („Jeżeli będziecie ulegli i posłuszni, dóbr ziemskich będziecie zażywać”. Księga Izajasza, rozdział I, 19),

-         „Postawiona w r. / 1856 dn. 30 Sier. / kosztem i na pla- / cu Klasztornym”, -         „Pamiątka / ogłoszenia Bullą / przez Piusa IX, / tajemnicy o Niepo. / poczęciu NMP / 1856 r.”, -         „O! Maryo bez / grzechu poczęta, / módl się za nami, / którzy się do Cie- / bie uciekamy”.

Rzeźba przedstawia Madonnę bez Dzieciątka, ze złożonymi na piersi rękoma do modlitwy, odzianą w prostą suknię. Postać ustawiona jest na globie ziemskim, Maryja lewą nogą depcze głowę węża, w którego paszczy tkwi ulistniona gałązka z jabłkiem. Pod prawą stopą Maryi sierp księżyca, wokół głowy nimb z 12 gwiazd.

Cały pomnik był bardzo zabrudzony, pokryty wtórną, grubą warstwą malarską, zacierającą szczegóły rzeźby. Powierzchnię zabytku porastały mchy i porosty. W wielu miejscach widoczne były ubytki kamienia, będące efektem uszkodzeń mechanicznych lub erozji pod wpływem czynników atmosferycznych. Przez całą wysokość pomnika poprowadzony był w bruździe przewód elektryczny do wtórnej korony z małymi lampkami. Gruba warstwa przemalowań zatarła częściowo inskrypcje, utrudniając ich odczytanie.

W pierwszym etapie prac konserwatorskich pobrano próbki polichromii z powierzchni rzeźby, kolumny i cokołu, a następnie wykonano stratygrafię warstwy malarskiej z określeniem pierwotnej kolorystyki. Stwierdzono, że powierzchnia kamienia pokryta była wieloma warstwami malarskimi (do 13 warstw). Ponadto w wielu miejscach odnotowano uzupełnienia gipsowo-cementowe. Pierwotnie pomnik nie był polichromowany. Wielokrotne przemalowania pomnika były efektem niefachowych zabiegów „konserwatorskich”, które miały na celu podniesienie estetyki zabytku.

Drugi etap konserwacji obejmował m.in.: wzmocnienie powierzchniowe osłabionych partii rzeźby, kolumny i postumentu; oczyszczenie powierzchni materiału kamiennego z nawarstwień – w tym wtórnych warstw polichromii – metodą fizyko-chemiczną; dezynfekcję obiektu preparatem biocydowym; usunięcie wtórnych kitów i rekonstrukcji; usunięcie przewodu elektrycznego; wykonanie fleków w miejscach dużych ubytków kamienia; uzupełnienie mniejszych ubytków na bazie wybranych zapraw mineralnych oraz ich opracowanie, scalenie kolorystyczne i ujednolicenie przebarwień w kamieniu, wykonanie pełnego zabiegu hydrofobizacji** pomnika oraz wykonanie metalowego nimbu ze złoconymi gwiazdkami.

Efektem zrealizowanych prac konserwatorskich było zahamowanie procesów destrukcyjnych i przywrócenie pomnikowi pierwotnych walorów artystycznych i historycznych. Analiza grubej warstwy przemalowań pozwoliła odtworzyć liczne próby „odświeżania” pomnika, które miały miejsce na przestrzeni ponad 150 lat. Usunięcie grubej warstwy przemalowań uczytelniło zatarte szczegóły rzeźby i inskrypcji. Na twarzy księżyca pojawił się… uśmiech, a zauważalne różnice w precyzji kucia kamienia mogą wskazywać, że pomnik miał dwóch autorów – mistrza, który opracował m.in. twarz i dłonie Madonny oraz ucznia, pracującego nad mniej skomplikowanymi fragmentami pomnika.

Prace konserwatorskie wykonał Arkadiusz Ostasz z Chełma, dyplomowany konserwator dzieł sztuki, w ramach dotacji przyznanej Towarzystwu Opieki nad Zabytkami Oddział w Chełmie przez Miasto Chełm.

 
 
Polski English Українська локалізація German
audioguidel
Laureat_IT_2009.jpg
pogodynka2.jpg

 polska.gif

 

Wszystkie materiały prezentowane na stronach serwisu www.itchelm.pl (teksty, grafiki, zdjęcia) chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i upowszechnianie bez zgody CHOIT zabronione.
Zdjęcia zamieszczone w serwisie pochodzą ze zbiorów Chełmskiego Ośrodka Informacji Turystycznej.
Autorzy zdjęć: O. Bielak, K. Dromlewski, R. Karczmarski, P. Klajnert, W. Lisiecki, M. Niedzielski, G. Zabłocki.
W opisie obiektów  wykorzystano teksty  
Z. Lubaszewskiego. 
statystyka

11 Grudnia 2018
Wtorek
Imieniny obchodzą:
Damazy, Daniela,
Julia, Stefan,
Waldemar, Wojmir

Zapowiedzi imprez

 
       zorza.jpg         
                      

14 grudnia 2018 roku, godz. 19:00
4 pory roqu
25 lecie zespołu
PREMIERA NOWEJ PŁYTY
chdk_koncert_kwadrat.jpg
Bilet: 35 zł
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1

16 grudnia 2018 roku, godz. 16:00
Mamo , tato zabierzcie mnie do teatru.
"A niech go gęś kopnie"
TEATR ZIEMI CHEŁMSKIEJ
   Bilet: 20 zł
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1

22 grudnia 2018 roku , godz. 17:00
WYSTAWA FOTOGRAFII
"Kobiety Chełma"
  kobietychełma2.jpg
  Miejsce: Chełmska Biblioteka Publiczna, ul.Partyzantów  40

WYSTAWY
Muzeum Ziemi Chełmskiej 
 
 ***
Do Niepodległej
Chełm w latach 1913-1918

  niepodl.jpg
czynna od 10 listopada 2018 roku
do 31 marca 2019
 

Miejsce: ul.Lubelska 57
***
Stanisław Baj
Portrety
baj.jpg
 
czynna od 23 listopada 2018
do 20 stycznia 2019
Miejsce: ul.Lubelska 55
 
*** 
7 grudnia 2018 roku, godz. 17:00
Otwarcie wystawy malarstwa
Stanisława Koguciuka

koguciuk.jpg

Miejsce: Biblioteka PWSZ w Chełmie,
ul.Pocztowa 54