Figura NMP Immaculaty odnowiona Drukuj

W sierpniu 2010 r. zakończona została konserwacja zabytkowego pomnika Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej (Madonna Immaculata) u zbiegu ulic: Reformackiej i Podwalnej w Chełmie, którą poprzedziło uporządkowanie i nowe zaaranżowanie jego najbliższego otoczenia. Prawie 155-letnie eksponowanie zabytku w skrajnie niekorzystnych warunkach atmosferycznych sprawiło, że w chwili przystąpienia do prac konserwatorskich jego wygląd i stan zachowania odbiegał zasadniczo od pierwotnego.

 

Pomnik upamiętnia ogłoszenie przez papieża Piusa IX dogmatu wiary Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.

Dogmat ten wprowadzono konstytucją apostolską „Ineffabilis Deus” 8 grudnia 1854 r. Orzeczenie dogmatyczne orzekało i określało, że „nauka, która utrzymuje, iż Najświętsza Maryja Panna od pierwszej chwili swojego poczęcia – mocą szczególnej łaski i przywileju wszechmogącego Boga oraz ze względu na przewidywane zasługi Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego – została zachowana wolna od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego, jest prawdą przez Boga objawioną i dlatego wszyscy wierni powinni w nią wytrwale i bez wahania wierzyć”.

Pomnik Madonny Immaculaty został wzniesiony w 1856 r. staraniem oo. reformatów z pobliskiego klasztoru Reformatów.

Wykuty w kamieniu (wapień) pomnik ustawiono poza murami klasztoru na niewielkim kopcu o średnicy u podstawy 12 m i wysokości około 1,5 m. Figurę Madonny Immaculaty umieszczono na wysokiej, kanelowanej kolumnie korynckiej z kapitelem, ustawionej na czworobocznym cokole, który obiegają dwa rzędy schodów. Na czterech ścianach cokołu rozmieszczono napisy:

-         Si volueritis, / et audieritis me, / bona terrae / comedetis / Is. cap. I” („Jeżeli będziecie ulegli i posłuszni, dóbr ziemskich będziecie zażywać”. Księga Izajasza, rozdział I, 19),

-         „Postawiona w r. / 1856 dn. 30 Sier. / kosztem i na pla- / cu Klasztornym”, -         „Pamiątka / ogłoszenia Bullą / przez Piusa IX, / tajemnicy o Niepo. / poczęciu NMP / 1856 r.”, -         „O! Maryo bez / grzechu poczęta, / módl się za nami, / którzy się do Cie- / bie uciekamy”.

Rzeźba przedstawia Madonnę bez Dzieciątka, ze złożonymi na piersi rękoma do modlitwy, odzianą w prostą suknię. Postać ustawiona jest na globie ziemskim, Maryja lewą nogą depcze głowę węża, w którego paszczy tkwi ulistniona gałązka z jabłkiem. Pod prawą stopą Maryi sierp księżyca, wokół głowy nimb z 12 gwiazd.

Cały pomnik był bardzo zabrudzony, pokryty wtórną, grubą warstwą malarską, zacierającą szczegóły rzeźby. Powierzchnię zabytku porastały mchy i porosty. W wielu miejscach widoczne były ubytki kamienia, będące efektem uszkodzeń mechanicznych lub erozji pod wpływem czynników atmosferycznych. Przez całą wysokość pomnika poprowadzony był w bruździe przewód elektryczny do wtórnej korony z małymi lampkami. Gruba warstwa przemalowań zatarła częściowo inskrypcje, utrudniając ich odczytanie.

W pierwszym etapie prac konserwatorskich pobrano próbki polichromii z powierzchni rzeźby, kolumny i cokołu, a następnie wykonano stratygrafię warstwy malarskiej z określeniem pierwotnej kolorystyki. Stwierdzono, że powierzchnia kamienia pokryta była wieloma warstwami malarskimi (do 13 warstw). Ponadto w wielu miejscach odnotowano uzupełnienia gipsowo-cementowe. Pierwotnie pomnik nie był polichromowany. Wielokrotne przemalowania pomnika były efektem niefachowych zabiegów „konserwatorskich”, które miały na celu podniesienie estetyki zabytku.

Drugi etap konserwacji obejmował m.in.: wzmocnienie powierzchniowe osłabionych partii rzeźby, kolumny i postumentu; oczyszczenie powierzchni materiału kamiennego z nawarstwień – w tym wtórnych warstw polichromii – metodą fizyko-chemiczną; dezynfekcję obiektu preparatem biocydowym; usunięcie wtórnych kitów i rekonstrukcji; usunięcie przewodu elektrycznego; wykonanie fleków w miejscach dużych ubytków kamienia; uzupełnienie mniejszych ubytków na bazie wybranych zapraw mineralnych oraz ich opracowanie, scalenie kolorystyczne i ujednolicenie przebarwień w kamieniu, wykonanie pełnego zabiegu hydrofobizacji** pomnika oraz wykonanie metalowego nimbu ze złoconymi gwiazdkami.

Efektem zrealizowanych prac konserwatorskich było zahamowanie procesów destrukcyjnych i przywrócenie pomnikowi pierwotnych walorów artystycznych i historycznych. Analiza grubej warstwy przemalowań pozwoliła odtworzyć liczne próby „odświeżania” pomnika, które miały miejsce na przestrzeni ponad 150 lat. Usunięcie grubej warstwy przemalowań uczytelniło zatarte szczegóły rzeźby i inskrypcji. Na twarzy księżyca pojawił się… uśmiech, a zauważalne różnice w precyzji kucia kamienia mogą wskazywać, że pomnik miał dwóch autorów – mistrza, który opracował m.in. twarz i dłonie Madonny oraz ucznia, pracującego nad mniej skomplikowanymi fragmentami pomnika.

Prace konserwatorskie wykonał Arkadiusz Ostasz z Chełma, dyplomowany konserwator dzieł sztuki, w ramach dotacji przyznanej Towarzystwu Opieki nad Zabytkami Oddział w Chełmie przez Miasto Chełm.

 
 
Polski English Українська локалізація German
audioguidel
Laureat_IT_2009.jpg
pogodynka2.jpg

 polska.gif

 

Wszystkie materiały prezentowane na stronach serwisu www.itchelm.pl (teksty, grafiki, zdjęcia) chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i upowszechnianie bez zgody CHOIT zabronione.
Zdjęcia zamieszczone w serwisie pochodzą ze zbiorów Chełmskiego Ośrodka Informacji Turystycznej.
Autorzy zdjęć: O. Bielak, K. Dromlewski, R. Karczmarski, P. Klajnert, W. Lisiecki, M. Niedzielski, G. Zabłocki.
W opisie obiektów  wykorzystano teksty  
Z. Lubaszewskiego. 
statystyka

24 Września 2018
Poniedziałek
Imieniny obchodzą:
Gerard, Gerarda,
Gerhard, Maria,
Teodor, Tomir,
Uniegost

Zapowiedzi imprez

 
       zorza.jpg         
                      

19.09.2018 r., godz.20:30.
GRUPA MoCarta
Dzieła Wybrane z X lat
20-lecie_gmc_final.jpg  
Bilety: 60-70 zł 
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1. 
21.09.2018 r., godz.19:00.
GŁUPCY Z CHEŁMA
Teatr Ziemi Chełmskiej
glupcy_z_chelma_7_1_0.jpg
Bilety: 30 zł 
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1. 

29.09.2018 r., godz.19:00.
KONCERT MUZYKI BAŁKAŃSKIEJ
Vol. 2
balkanski.png
Bilety: 30 zł 
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1. 

30 września 2018 roku, godz. 15:00
1 października 2018 roku , godz. 8:30 i 10:00
Mamo , tato ! Zabierz mnie do teatru!
"Mały Książe"
malyksiaze_str_1.jpg
 
 
Bilety: 30 wrzesnia - 20 zł, 1 październik - 15 zł
Miejsce: Chełmski Dom Kultury , Pl. Tysiąclecia 1


1.10.2018 r., godz. 19:00.
PIKANTNI
SPEKTAKL w gwiazdorskiej obsadzie
   popiel.jpg
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1.     

5.10.2018 r., godz. 20:00.
MALEŃCZUK gra MŁYNARSKIEGO
malenczuk_stronachdk.jpg   
Bilety: 100 zł
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1.  

6.10.2018 r., godz. 18:00.
DON VASYL I GWIAZDY CYGAŃSKIEJ PIEŚNI
 KONCERT
   don-vasyl.jpg
Bilety: 75 zł 
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1.     
13.10.2018 r., godz. 17:00.
VIII Chełmski Festiwal Szanowy
 KONCERT
   plakat_a2_-_festiwal_2018.jpg
Bilety: 25 zł 
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1.     

WYSTAWA
AGATA WOŹNIAK-NIEMKIEWICZ 
malarstwo - rysunek - realizacje konserwatorkie 
wyst.jpg
Czynne:  do 14.10.2018 r.
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej, ul. Lubelska 57.   

16.10.2018 r., godz. 19:00.
Możdżer Danielsson Fresco
Trio - KONCERT
mozdzer.png   
Bilety: 150 zł 
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1.     

18.10.2018 r., godz. 18:00 i 20:30.
Kabaret Ani Mru Mru
Trio - KONCERT
ani-mrumru.jpg
Bilety: 60 zł 
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia 1.     

WYSTAWA
WIELKIE KRÓLESTWA
CHRZEŚCIJAŃSKIE W NUBII 
wkchwnubii.jpg
Wystawa czynna do: 24.10.2018 r.
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej, ul. Lubelska 57.   

WYSTAWA FOTOGRAFII
JADWIGI HADRYŚ (YAJA)
ABORYGENI AUSTRALII
   aborygeni_plakat.jpg
Czynne:  do 25.11.2018 r.
Miejsce: Muzeum Ziemi Chełmskiej, ul. Lubelska 56A.   

WYSTAWA
W GOŚCINIE U BISKUPA
Sztuka Barokowa
Muzeum Ziemi Chełmskiej    
w_goscinie_plakat_sm.jpg
 czynna: do 31 listopada 2019 r.
        Miejsce: Chełm, ul. Lubelska 55.