Figura NMP Immaculaty odnowiona Drukuj

W sierpniu 2010 r. zakończona została konserwacja zabytkowego pomnika Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej (Madonna Immaculata) u zbiegu ulic: Reformackiej i Podwalnej w Chełmie, którą poprzedziło uporządkowanie i nowe zaaranżowanie jego najbliższego otoczenia. Prawie 155-letnie eksponowanie zabytku w skrajnie niekorzystnych warunkach atmosferycznych sprawiło, że w chwili przystąpienia do prac konserwatorskich jego wygląd i stan zachowania odbiegał zasadniczo od pierwotnego.

 

Pomnik upamiętnia ogłoszenie przez papieża Piusa IX dogmatu wiary Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.

Dogmat ten wprowadzono konstytucją apostolską „Ineffabilis Deus” 8 grudnia 1854 r. Orzeczenie dogmatyczne orzekało i określało, że „nauka, która utrzymuje, iż Najświętsza Maryja Panna od pierwszej chwili swojego poczęcia – mocą szczególnej łaski i przywileju wszechmogącego Boga oraz ze względu na przewidywane zasługi Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego – została zachowana wolna od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego, jest prawdą przez Boga objawioną i dlatego wszyscy wierni powinni w nią wytrwale i bez wahania wierzyć”.

Pomnik Madonny Immaculaty został wzniesiony w 1856 r. staraniem oo. reformatów z pobliskiego klasztoru Reformatów.

Wykuty w kamieniu (wapień) pomnik ustawiono poza murami klasztoru na niewielkim kopcu o średnicy u podstawy 12 m i wysokości około 1,5 m. Figurę Madonny Immaculaty umieszczono na wysokiej, kanelowanej kolumnie korynckiej z kapitelem, ustawionej na czworobocznym cokole, który obiegają dwa rzędy schodów. Na czterech ścianach cokołu rozmieszczono napisy:

-         Si volueritis, / et audieritis me, / bona terrae / comedetis / Is. cap. I” („Jeżeli będziecie ulegli i posłuszni, dóbr ziemskich będziecie zażywać”. Księga Izajasza, rozdział I, 19),

-         „Postawiona w r. / 1856 dn. 30 Sier. / kosztem i na pla- / cu Klasztornym”, -         „Pamiątka / ogłoszenia Bullą / przez Piusa IX, / tajemnicy o Niepo. / poczęciu NMP / 1856 r.”, -         „O! Maryo bez / grzechu poczęta, / módl się za nami, / którzy się do Cie- / bie uciekamy”.

Rzeźba przedstawia Madonnę bez Dzieciątka, ze złożonymi na piersi rękoma do modlitwy, odzianą w prostą suknię. Postać ustawiona jest na globie ziemskim, Maryja lewą nogą depcze głowę węża, w którego paszczy tkwi ulistniona gałązka z jabłkiem. Pod prawą stopą Maryi sierp księżyca, wokół głowy nimb z 12 gwiazd.

Cały pomnik był bardzo zabrudzony, pokryty wtórną, grubą warstwą malarską, zacierającą szczegóły rzeźby. Powierzchnię zabytku porastały mchy i porosty. W wielu miejscach widoczne były ubytki kamienia, będące efektem uszkodzeń mechanicznych lub erozji pod wpływem czynników atmosferycznych. Przez całą wysokość pomnika poprowadzony był w bruździe przewód elektryczny do wtórnej korony z małymi lampkami. Gruba warstwa przemalowań zatarła częściowo inskrypcje, utrudniając ich odczytanie.

W pierwszym etapie prac konserwatorskich pobrano próbki polichromii z powierzchni rzeźby, kolumny i cokołu, a następnie wykonano stratygrafię warstwy malarskiej z określeniem pierwotnej kolorystyki. Stwierdzono, że powierzchnia kamienia pokryta była wieloma warstwami malarskimi (do 13 warstw). Ponadto w wielu miejscach odnotowano uzupełnienia gipsowo-cementowe. Pierwotnie pomnik nie był polichromowany. Wielokrotne przemalowania pomnika były efektem niefachowych zabiegów „konserwatorskich”, które miały na celu podniesienie estetyki zabytku.

Drugi etap konserwacji obejmował m.in.: wzmocnienie powierzchniowe osłabionych partii rzeźby, kolumny i postumentu; oczyszczenie powierzchni materiału kamiennego z nawarstwień – w tym wtórnych warstw polichromii – metodą fizyko-chemiczną; dezynfekcję obiektu preparatem biocydowym; usunięcie wtórnych kitów i rekonstrukcji; usunięcie przewodu elektrycznego; wykonanie fleków w miejscach dużych ubytków kamienia; uzupełnienie mniejszych ubytków na bazie wybranych zapraw mineralnych oraz ich opracowanie, scalenie kolorystyczne i ujednolicenie przebarwień w kamieniu, wykonanie pełnego zabiegu hydrofobizacji** pomnika oraz wykonanie metalowego nimbu ze złoconymi gwiazdkami.

Efektem zrealizowanych prac konserwatorskich było zahamowanie procesów destrukcyjnych i przywrócenie pomnikowi pierwotnych walorów artystycznych i historycznych. Analiza grubej warstwy przemalowań pozwoliła odtworzyć liczne próby „odświeżania” pomnika, które miały miejsce na przestrzeni ponad 150 lat. Usunięcie grubej warstwy przemalowań uczytelniło zatarte szczegóły rzeźby i inskrypcji. Na twarzy księżyca pojawił się… uśmiech, a zauważalne różnice w precyzji kucia kamienia mogą wskazywać, że pomnik miał dwóch autorów – mistrza, który opracował m.in. twarz i dłonie Madonny oraz ucznia, pracującego nad mniej skomplikowanymi fragmentami pomnika.

Prace konserwatorskie wykonał Arkadiusz Ostasz z Chełma, dyplomowany konserwator dzieł sztuki, w ramach dotacji przyznanej Towarzystwu Opieki nad Zabytkami Oddział w Chełmie przez Miasto Chełm.

 
 
Polski English Українська локалізація German
audioguidel
Laureat_IT_2009.jpg
pogodynka2.jpg

 polska.gif

 

Wszystkie materiały prezentowane na stronach serwisu www.itchelm.pl (teksty, grafiki, zdjęcia) chronione są prawem autorskim. Kopiowanie i upowszechnianie bez zgody CHOIT zabronione.
Zdjęcia zamieszczone w serwisie pochodzą ze zbiorów Chełmskiego Ośrodka Informacji Turystycznej.
Autorzy zdjęć: O. Bielak, K. Dromlewski, R. Karczmarski, P. Klajnert, W. Lisiecki, M. Niedzielski, G. Zabłocki.
W opisie obiektów  wykorzystano teksty  
Z. Lubaszewskiego. 
statystyka

21 Marca 2019
Czwartek
Imieniny obchodzą:
Benedykt, Filemon,
Lubomira, Mikołaj

Zapowiedzi imprez

 
       zorza.jpg         
                       

20 marca 2019 roku, godz.18:00
Teatr Montownia i "Szelmostwa Skapena"
w ChBP
dla Justyny
  szelmostwa.jpg
 Bilety: 40 zł
Miejsce: ChBP, ul.Partyzantów 40

26 marca 2019 roku, godz.19:00
10 TENORÓW
koncert
tenorów.jpg
Bilety: 100 zł, 110 zł
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia1

28 marca 2019 roku, godz.17:30 i 20:30
Kabaret SMILE
w programie
"To się nadaje do kabaretu. "
plakat_to_sie_nadaje_do_kabaretu.jpg
 Bilety: 60 zł/70 zł
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia1

WYSTAWA
"TWARZE ZAiKSu"
twarzezaiksu.jpg
 
Miejsce: Galeria Atelier

18 , 19 marca 2019 roku, godz. 9:00 lub 10:30
 Chodź na słówko
Teatr Ziemi Chełmskiej
chodznaslowko1617.jpg 
Bilety: 20 zł
Miejsce: Chełmski Dom Kultury, Pl. Tysiąclecia1


WYSTAWY
Muzeum Ziemi Chełmskiej
im.Wiktora Ambroziewicza 
   ***
ul.Lubelska 55

  wystawa malarstwa
MIECZYSŁAWA WIŚNIEWSKIEGO

(1929-2018)

plakat_m_wisniewski-01.jpg
 ***
W gościnie u biskupa
sztuka barokowa ze zbiorów
Muzeum Narodowego w Kielcach
***
Simon Mondzain, malarstwo, rysunek
***
Marszałek Józef Piłsudski
Honorowy Obywatel miasta Chełm
***
Związani z Chełmem
zwiazani.jpg

  ul.Lubelska 56A
"Powrót do przeszłości.
Dzieje tradycyjnej kultury regionu chełmskiego"
 
ul.Lubelska 57
"Skarby przyrody"
 ***
Do Niepodległej
Chełm w latach 1913-1918
 niepodl.jpg
wystawa czynna do 31 marca 2019 
***
Wystawa wydawnictw poświęconych
"Żołnierzom Wyklętym"

zolnierzewykleci.jpg
czynna do 31 marca 2019 roku
Miejsce: czytelnia Książek i Czasopism ChBP,
ul.Partyzantów 40